เช้าวันนึง ได้รับข้อความจากแม่ บอกว่ามีจดหมายจากสรรพากรเขต เชิญให้ไปพบ หลังจากนั้นไม่กี่วัน เราก็ได้รับรู้ว่า “เราโดนภาษีย้อนหลัง 3 ปี ต้องจ่ายเงินเป็นล้าน” บอกเลยว่า วินาทีนั้นเหมือนฟ้าถล่ม เต็มไปด้วยความไม่เข้าใจ ความกลัว ทำไมธุรกิจที่เราสร้างขึ้นมา เมื่อมันกำลังเป็นไปได้สวย กลับต้องเสียเงินมากมายเพราะความไม่รู้ครั้งนี้

บทความนี้ ไม่ได้จะมาถามใครนะคะ แต่อยากจะมาช่วยตอบคำถาม จากประสบการณ์จริง ทีละขั้นตอน สำหรับคนที่โดนเหมือนกัน แต่ไม่รู้จะเริ่มยังไงดี หรือคนที่เสี่ยงที่จะโดน จะได้มีความรู้ก่อนจะไปลุยกับสรรพากร พร้อมแล้ว ไปเริ่มเลยดีกว่า

*เรื่องของเรา เคลียร์จบแล้ว เพราะฉะนั้น จะไม่ขอพาดพิงใครให้เสียหายนะคะ*

เมื่อเราได้รับจดหมายเรียก อยากให้หายใจเข้าลึกๆ ทำใจให้สบายๆ ก่อนจะไปพบสรรพากรเป็นครั้งแรก เราลองมาดูโครงสร้างของการเสียภาษีที่เข้าใจได้ง่ายที่สุดกันก่อนนะคะ คือ

“ถ้ามีรายได้เกิน 1.8 ล้านต่อปีต้องจด VAT และต้องนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มทุกเดือน และต้องเสียภาษีเงินได้ครึ่งปีและปลายปีด้วย”

เป็นกฎหมายที่เราควรต้องทราบไว้ แปลว่าถ้าเราได้รับรายได้จากทุกทิศทุกทาง เกิน 1.8 ล้านต่อปี ซึ่งรายได้แปลว่าเงินที่เข้ากระเป๋าเรา ไม่นับรายจ่ายที่เสียออกไป อธิบายให้ง่ายๆอีกคือ สมมติซื้อกระเป๋ามา 10,000 บาท นำมาขายต่อที่ราคา 15,000 บาท เราจะมีรายได้ที่ 15,000 บาท ไม่ใช่ 5,000 บาทนะคะ

ประโยคแรกที่เราอ้าปากถามพี่ที่สรรพากร ต่อไปขอเรียกว่า พีช นะคะ

เราถาม พีช ว่า “พี่เอาข้อมูลมาจากไหนคะ? เข้าไปดูบัญชีหนูได้หรอคะ?”
คำตอบที่ได้คือ “ส่วนกลางส่งเรื่องมา” อ้าวตึ่งงง แล้วไงต่อ

ถามไปถามมาเลยได้ความว่า เรารับงานจากลูกค้า ลูกค้าส่งเอกสารเรื่องภาษีให้สรรพากร ส่วนเราก็ลืมเก็บเอกสารบางส่วน เวลาไปกรอก ภงด.91 เลยเหมือนกรอกข้อมูลไม่ครบ เค้าก็เลยเอาชื่อเราไป search ในเน็ต โป๊ะเช๊ะ เจอร้านออนไลน์ที่เราเปิด ดวงหนอดวง

พีช “ไปเอา statement บัญชีที่ลงในหน้าเว็บมานะครับ ย้อนหลัง 3 ปี”
เรา “อ่อ ได้ค่า”

ความซวยมีมากกว่านี้ คือเงินทั้งหมดในชีวิต ไม่ว่าจะงานไหนๆ หรือใครยืมเงินไป โอนมาคืน หรือใครโอนมาฝากไว้ไปจ่ายค่านู่นนี่นั่น ทุกอย่างถูกรวมอยู่ที่นี่ทั้งหมด และด้วยความไม่รู้ เราก็ไปขอ Statement ย้อนหลัง 3 ปี เก็บเจ็ดร้อยหน้า นำมาส่งสรรพากรในอีกไม่กี่วันต่อมา

[แนะนำว่า อย่าเอาไปให้โต้งๆแบบนี้นะคะ ควรเริ่มปรึกษาที่ปรึกษาทางบัญชี นับตั้งแต่นาทีที่โดนเลย เค้าจะให้คำแนะนำที่ช่วยเราได้ เพราะส่งแล้ว คือจบเลย เค้ามีข้อมูลของเราทั้งหมด เศร้า]

พีชส่ง line มาตามเราไปหา พอไปถึงก็มีคุยกันเรื่องกิจการเล็กน้อย เราก็บอกว่า เราไม่รู้จริงๆ คือเราไม่รู้จริงๆ แบบไม่ได้ศึกษาอะไรเลย คิดว่าเงินที่ได้รับจากลูกค้าเป็นก้อนใหญ่ๆ เราก็เสียภาษี ณ ที่จ่าย (แล้วนี่หว่า?) และส่วนของการขายของ ก็ไม่น่าจะถึงล้านแปดได้

พีชเลยบอกว่า เป็นภาษีคนละส่วน และเรามีหน้าที่ในการเสียภาษี พีชหอบเอา statement ของเรามาให้ดู พร้อมกับแยกเงินก้อนใหญ่ออก และลิสต์ยอด 200-1500 ที่ตรงกับราคาขายในหน้าเว็บออกมาทั้งหมด โอ่ยยย เยอะเว่อร์

แล้วยอดที่เพื่อนจ่ายค่าข้าว 200-300 ทำไง?
พีชบอกให้เราไปหาหลักฐาน ว่าเงินก้อนไหน ได้มาจากไหน …
ใครจะไปหาได้ ย้อนหลัง 3 ปี สองสามวันที่แล้ว ยังหายากเลยว่าใครโอนมา 555

พีช “ยอดเยอะอยู่นะ แต่ยังบอกตัวเลขไม่ได้”
เรา “บอกนู๋เถอะค่ะ จะได้ทำใจ”
พีช “ยังบอกไม่ได้ เดี๋ยวเราต้องเจอกันอีกหลายที นี่ต้องจด vat นะ”
เรา “จด vat คืออะไรคะ?”

การจด vat คือการเอาเราเข้าระบบให้ถูกต้อง เมื่อเรามียอดเข้ามาถึง 1.8 ล้าน ที่เดือนไหน ของปีไหน ก็จะเริ่มจด vat ณ ตอนนั้น เช่นถึงตั้งแต่วันที่ 15/03/16 เราก็จะโดนคิดภาษีตั้งแต่วันนั้น

โดยการคำนวน จะถูกหักค่าใช้จ่ายออก เมื่อก่อนหักได้ 80% เดี๋ยวนี้หักได้ 60% คือตอนนี้เค้าคิดว่าเราได้กำไรถึง 40% เลยทีเดียว โหดมาก TT

ถึง session ของการอ้อนวอนแล้วค่ะ ดูตัวเลขคร่าวๆ คิดไว้ที่สามแสน
แต่ พีช บอกเราว่า น่าจะเกือบล้าน … เฮ้ย พีชช่วยหนูด้วย หนูจะเอาเงินที่ไหนมาจ่าย พีชบอกไม่ต้องตกใจ เอกสารบนโต๊ะพีช ก็โดนเหมือนนู๋ทั้งหมด what!!!!!? ตั้งสูงเกือบเลยหัวพีช

พีชให้เราไปคุยกับนายของพีช นายพีชบอกว่า จริงๆเค้าก็ไม่อยากทำหรอก แต่ต้องทำ เพราะถูกส่งเรื่องมา TT มีบางคนขายหนังสือมือสองก็โดน พวกขายครีมออนไลน์ก็โดน หรือจะเป็น SME ก็โดน เพื่อนเยอะนะนู๋ ไม่ต้องตกใจ

เราถามคนทั้งคู่ว่า เอาจริงๆ หนูไม่มีเงินจ่ายหรอก ทำยังไงดี? พีชบอกให้เรากลับบ้านไปหาหลักฐานมาช่วยยืนยัน

จังหวะนั้นคือ เจอใครก็คุยเรื่องนี้ ปรึกษาเรื่องนี้ เครียดมาก สุดท้ายได้ที่ปรึกษาทางบัญชีมา เค้าแนะนำว่าให้เรา
1.เปิดบริษัทให้เรียบร้อย
2.ปิดบัญชีที่เกิดเรื่อง
3.เอารายได้ทั้งหมดต่อจากนี้ เข้าบริษัท
4.หาหลักฐานไปยืนยันให้มากที่สุด

ใช่ค่ะ สำหรับงานแบบเรา การเปิดบริษัท เป็นทางออกที่ดีที่สุด เพราะรายได้เข้ามาทุกเดือน และจำเป็นจะต้องมีค่าใช้จ่าย ไปช่วยลดหย่อนภาษีได้บ้าง สุดท้ายก็เลยเลือกทางนี้ คิดว่าจะเป็นทางออกที่ดีกว่าการอยู่เฉยๆ

ทางบัญชีบอกว่า เงินที่หนักกว่าการโดนภาษีย้อนหลัง คงจะเป็นการโดนค่าปรับ ซึ่ง พีช ก็บอกว่า จด vat ซะ แล้วจะช่วยเรื่องค่าปรับ เราส่งบัญชีเข้าไปคุยกับพีช และอยู่ดีๆ พีชก็หายไป …

ช่วงปลายปีที่แล้ว ถึงต้นปีนี้ พีชหายไปเกือบ 5 เดือน เราโทรไปไม่รับ อยู่ดีๆก็หาย ไลน์ไม่ตอบ

เราคิดเองว่า รอดแล้ว … พีชหายไปเองนะ เราไม่ได้หาย

มีอยู่วันนึงเมื่อไม่กี่เดือนที่ผ่านมา พีชโทรหาแม่เรา แล้วบอกว่า ให้กลับมาพบนายพีชได้แล้ว ทำเอกสารเสร็จแล้ว ยอดประมาณเก้าแสน วอซซซซซ
เราส่งบัญชีเข้าไปคุย และพีชบอกว่า ที่หายไปเพราะงานพีชเยอะ มีเอกสารต้องเคลียร์มากมาย เราก็ทำใจที่เก้าแสน บัญชีบอกว่าดีที่สุดแล้วที่ทำได้ พีช บอกให้เราเข้าไปเซ็นเอกสารด้วยตัวเอง

ก่อนเข้าไปเจอ พีช แค่วันเดียว เราได้ไปไหว้หลวงพ่อทันใจที่เชียงใหม่ คือจริงๆ ปกติถ้าไปเชียงใหม่ก็จะไปกราบท่านอยู่แล้ว คราวนี้เลยลองขอท่านดู ให้ท่านช่วย เพราะเก้าแสน ก็ยังโหดร้ายเกินไปจริงๆ ช่วยด้วยเถอะค่ะ โอกาสสุดท้ายแล้วจริงๆ

เราเข้าไปคนเดียว เจอนายพีช เพราะพีชติดประชุม นายพีชเอาเอกสารการจด vat พร้อมกับข้อมูลของเราทั้งหมดมากาง พร้อมให้ดูตัวเลข เราบวกคร่าวๆได้ประมาณล้านสี่ เราตกใจมาก บอกว่าไม่ไหวจริงๆ นาทีนั้นคือเงียบงันมาก ถ้าไม่เซ็นก็ไม่จบสักที

เรานึกถึงหลวงพ่อทันใจ บอกให้ทันช่วยดลใจ ช่วยหนูด้วยเถิดคะ … อะไรสักอย่างทำให้เราเห็นเอกสารที่พีชปริ้นหน้าเว็บเราออกมา พร้อมกับตัวเลขที่บอกวันเปิดร้านครั้งแรก อ้าว นี่มันเพิ่งเปิดเมื่อสองปีที่แล้ว ไม่ใช่สามปีที่แล้ว

เรารีบบอกนายพีชว่า ร้านหนูเพิ่งเปิดวันที่ xx  พี่จะคิดภาษีหนูก่อนหน้านั้นได้ยังไงคะ หนูมีหลักฐานนะ (จิ้มให้เค้าดู) เค้าเลยบอกว่า แบบนี้เป็นหลักฐานได้ เดี๋ยวพี่จะหักปีแรกออกให้เลย

เฮ้ย โชคดีมากกกกกก นายพีชคำนวนคร่าวๆ ยอดลดไปได้ครึ่งนึง ขอบคุณท่านมากๆค่ะ

วีคถัดมา เราดีใจมาก ให้แม่เข้าไปปิดเรื่องเอกสารและข้อมูลต่างๆ แล้วก็ต้องช็อคอีกครั้ง พีชบอกว่า ยอดที่นายพีชบอกมาหนะ ไม่ครบ เพราะยังไม่ได้คำนวนยอดก้อนใหญ่ๆ ที่ได้จากลูกค้าอีก คราวนี้ขึ้นมาอีกเท่าตัว เพราะเค้าบอกยอดหลักหมื่นทั้งหมดต้องนำมาคิด ภงด.91 ใหม่ทั้งหมด กลายเป็นประมาณล้านห้า

โอ๊ยยย โมโห แบบทำไมอยู่ดีๆจะขึ้น เดี๋ยวก็ลง นึกว่าเล่นหุ้น สุดท้ายเลยขอตัวเลขทั้งหมดที่ทางสรรพากรทำ กลับมานั่งย้อนดู มีหลายยอดที่โอนมาจากคนอื่น หรือโยกเงินเดือนจากอีกบัญชีมาไว้บัญชีนี้ ยังมีเงินที่รวมจ่ายค่าทัวร์ เงินรวมจ่ายค่าบ้าน และอื่นๆอีกมากมาย

หนทางสุดท้าย คือการหากหลักฐานค่ะ ขุดทุกอย่างที่จะเป็นหลักฐานได้ นำไปให้สรรพากรดู ดีที่นายพีชใจดี ช่วยเหลือ และเข้าใจเรามากกก เข้าไปเคลียร์อีกสองสามรอบ เลยได้ตัวเลขที่ไฟนอลออกมา รวมเป็นเวลาเกือบปี ตั้งแต่วันแรกทีได้หมาย จนถึงตอนจบ

จากการหาหลักฐานไปยืนยันตนเอง และขอให้พิจารณาใหม่ทั้งหมด ทำให้ยอดลดลงอีกประมาณแปดแสนบาท ตัวเลขที่ต้องจ่าย ถามว่าเยอะมั้ย ก็เยอะค่ะ แต่พยายามไม่เครียดกับมัน จ่ายๆ ไปจะได้จบ

และใครที่อยากทราบว่ามันผ่อนผันได้มั้ย มันจะสามารถผ่อนได้ประมาณ 3-6 เดือนนะคะ ขึ้นอยู่ว่าจะเอาเอกสารอะไรไปค้ำบ้าง เช่น จำนองบ้าน หรืออะไรแบบนี้ เราก็พยายามคิดให้สบายใจว่า นี่คือสิ่งที่เราต้องทำตามหน้าที่ของคนไทย แต่ก็อยากให้เอาภาษีที่จ่าย ไปพัฒนาประเทศเยอะๆ และมีอย่างนึง ถ้าพี่ๆสรรพากรเข้ามาได้อ่านคือ

“ถ้าเจอพวกเราผิดเมื่อไหร่ ช่วยเรียกเราไปคุยแบบ Real Time คือครบ 1.8 ล้านปุ๊ป เรียกเราเข้าไปเลยเถอะค่ะ” เพราะเราเคยบอกสรรพากรไปแล้วว่า สิ่งที่คนออนไลน์อย่างพวกเราขาดเกี่ยวกับภาษี คือแหล่งความรู้ อยากให้ประกาศอย่างชัดเจน ออกข่าวไปเลยว่า แบบไหนพวกเราจะโดน หรือแบบไหนพวกเราจะไม่โดน

เพราะเมื่อไร ที่เราโดนย้อนหลัง มันคือหายนะ เราไม่ได้เตรียมเงินไว้สำหรับตรงนี้ หลายคนต้องปิดกิจการไป เพราะการโดนภาษีตรงนี้ หรือบางคนก็เข้าโรงพยาบาลจากความเครียดเรื่องนี้เช่นเดียวกัน